Sığorta stajı olmayanlara pensiya və sosial müavinət necə təyin olunur
Sığorta stajı 25 il olanlar yaşa görə əmək pensiyasına əsasən hüquq qazanır. Lakin staj yetməyən şəxslər tamamilə təminatsız qalmır. Qanun fərdi hesab, amnistiya və sosial müavinət mexanizmlərini nəzərdə tutur.
Sığorta Stajı və Fərdi Hesab
Əgər şəxsin fərdi hesabında toplanmış sığorta kapitalı minimum pensiya məbləğini təmin edirsə, 25 il tələb olunmur. Belə şəxslərə əmək pensiyası təyin edilir. Bu qayda staj çatmayanların əlçatan yoludur.
Sığorta Stajı Amnistiyası
Qanuna görə 2006-cı il yanvarın birinə qədər rəsmi stajı və kapitalı olan şəxslərə həmin dövr üçün avtomatik staj yazılır. Bu amnistiya bir çox vətəndaşın pensiya hüququnu təmin edir. Mexanizm sənədlərin sübutu olmadan da tətbiq oluna bilər.
Sosial Müavinət və Alternativ Təminat
Əgər nə 25 illik staj, nə də kifayət qədər fərdi kapital varsa, əmək pensiyası təyin edilmir. Bu halda vətəndaş yaşa görə sosial müavinətə çıxır. Müavinət fərdi hesab və stajdan asılı deyil və sabit məbləğdə ödənilir.
Əlillik və ailə başçısını itirmə hallarında staj tələbi yaşa görə pensiyadan fərqlənir. Bu kateqoriyalar üçün yaşa uyğun staj norması tətbiq olunur. Əks halda müvafiq sosial müavinət verilir.
Ümumilikdə qanun stajı 25 ildən az olanların təminat yollarını müəyyənləşdirir. Fərdi hesab, amnistiya və sosial müavinətlər vətəndaşların hüquqlarını qoruyur.
