Etibarnamə ilə avtomobil sahiblərinə şok: sığorta haqları necə dəyişir?
Etibarnamə və sığorta tarixçəsi əmsalı
Etibarnamə vasitəsilə maşını bir neçə şəxsin idarə etməsi daha əhəmiyyətli nəticələr doğuracaq. Mərkəzi Bank yeni qaydaya görə, sığorta müqaviləsi bağlananda avtomobili idarə etmək hüququ olan şəxslər arasında ən yüksək risk göstəricisinə malik olanın sığorta tarixçəsi əmsalı əsas götürüləcək. Bu o deməkdir ki, maşını etibarnamə ilə idarə edənlərin sığorta haqqı təcrübi qaydadan fərqli hesablanacaq.
Sığorta haqlarının hesablanmasında nə dəyişir
Əvvəlki sistemdə bir nəfərin idarə hüququ varsa, normal əmsal; iki və daha çox şəxsdə isə 1.15 əmsal tətbiq olunurdu. Yeniliklə isə avtonəqliyyat vasitəsi sahiblərinin sayı beş və ya daha çox olduqda 1.15, bundan az olduqda isə 1.0 əmsal tətbiq ediləcək. Bu dəyişikliyə görə, etibarnaməylə başqa şəxslərə verilmiş maşınlarda sığorta məbləği ən riskli şəxsin göstəricilərinə görə müəyyən edilə bilər.
Bonus-Malus əvəzinə yeni mexanizm
Mövcud Bonus-Malus sistemi aradan qaldırılır və onun yerinə fərdi sığorta tarixçəsinə əsaslanan əmsal sistemi gəlir. Yeni mexanizmə görə, üçüncü şəxslərin sağlamlığına və əmlakına zərər vurulan hər hadisə üçün zərər verən şəxsin sığorta haqqına 30 faiz əlavə tətbiq olunacaq. Beləliklə, qəza törədən şəxsin başqa ad altında etibarnamə verərək yüksək sığorta haqqından yayınması mümkünsüzləşir.
Tətbiq vaxtı və nəticələri
Qayda 16 iyun 2026-cı ildən etibarən qüvvəyə minəcək. Avtomobil sahibləri və sürücülər etibarnamə verməzdən və ya qəbul etməzdən əvvəl bu dəyişikliyi nəzərə almalı, risk göstəricilərini qiymətləndirməlidirlər. Sığorta şirkətləri isə yeni əmsal mexanizmini tətbiq edərək fərdi məsuliyyəti daha dəqiq əks etdirəcək.
Hüquqi və praktiki nəticələrə gəldikdə, etibarnamə verərək sığorta yükündən yayınmaq artıq çətin olacaq. Təcrübədə maşını bir neçə nəfərin idarə etməsi zamanı bütün aid şəxslərin sığorta tarixçəsi nəzərə alınacağı üçün risk paylanması daha şəffaf olacaq.
