Fransız yazıçısı Benard: "Erməni soyqırımı yoxdur"

Fransız yazıçısı Yves Benard araşdırdığı bütün məlumatların nəticəsində "Soyqırım yoxdur, hər iki tərəfdə qətliamlar var"deyib.

GoldNews.Az xəbər verir ki, Fransada Panteon nəşriyyatı tərəfindən qısa bir müddət əvvəl yazıçının araşdırmalarından toplanan "Türk-Erməni fikir ayrılığına yeni baxış" (Divergences turco-armeniennes) adlı 165 səhifəlik bir kitabı dərc olunub.

Kitabın müəllifi Yves Benard Türkiyəni qarış-qarış gəzərək dərin bir araşdırma edib.

Kitabıyla bağlı açıqlama verən Fransız yazıçı "Bu kitabı nəşr etdirməkdə çox çətinlik çəkdim. 2009-ci ildə nəşr etdirdiyim ilk kitab sadəcə bir həftə dərc olundu. Çünki nəşriyyat evi üzərində çox böyük təzyiq var idi. Qorxdular və yayımı dayandırmağa qərar verdilər. İndi belə görünür ki, artıq daha asan dərc olunacaq. Bu səfər çox asanlıqla bir nəşriyyat evi tapdım. Halbuki, ilk kitabım üçün ən az 60 nəşriyyat evi ilə əlaqəyə keçmişdim. O dövrdə nəşriyyat evlərinin yarısı mənfi cavab vermiş, digər yarısı isə cavab verməyə belə verməmişdi" söyləyib.

Araşdırmalarının təxminən 5 il davam etdiyini, ilk olaraq getdiyi Türkiyədə bir neçə ay qaldığını ifadə edən Benard "Türkiyənin şərqini qarış-qarış gəzmişəm. Bütün şəhərlərin adını çox yaxşı xatırlamıram, amma gördüklərim arasında Ərzurum, Diyarbəkir, Trabzon və bir çox kiçik kənd də var. Orada çox sayda insanla tanış oldum. Hətta ermənilərə də suallar yönəltmək istədim. Ancaq onlar rədd etdilər. Ermənilər tərəfindən bu məsələ ilə bağlı yazılmış çoxlu sayda kitab var. Mən daha çox onların çıxardığı kitablar haqqında məlumat almışdım. Əvvəl türkləri danışdırdım. Kitabxanaları gəzdim, çox araşdırma apardım. Mən fransızam və etiraf etməliyəm ki, bir soyqırımın olduğunu, baş verdiyini zənn edirdim. Ancaq bu fikrimi çox tez dəyişən sənədlərə çatdım. Oxuduğuma inanmadım, insan deyilən canlı varlığın bu cür şeylər etməsinə inanmaq çox çətindir və sənədləri əldə etdikcə fikrim də dəyişməyə başladı" deyib.

Benard "Əlbəttə, qətl edilən ermənilər oldu, ancaq əvvəlki aylarda Erməni daşnak üzvləri qadınlardan, uşaqlardan və yaşlılardan ibarət olan türk vətəndaşları qətlə yetirmişdi. Kişilər isə cəbhədə vuruşurdu. Unutmayaq ki, bütün bunlar 1914-18 müharibə zamanı baş verdi. Kişilər savaşarkən qadınlar uşaqlar və yaşlılar kəndlərdə qalmışdı və qətlə yetirilmişlər. Sonra da kəndləri Erməni Daşnak üzvləri tərəfindən yandırılıb. Yəni türklərin sonradan intiqam aldığını başa düşürük. Bu insani hissdir, normaldır. Ermənilər də qətlə yetirilmişdir. Araşdırdığım bütün sənədlərlə ona inandım ki, əslində türklər ermənilərdən daha çox qırğın qurbanı olmuşdur".

"Ermənilər itkilərinin 1.5 milyondan olduğunu iddia edirlər. Bu yaxınlarda hər halda bu sayı 2 milyona çıxarırlar. Ancaq əslində 400 min erməni həlak olmuşdur. Ancaq bu 400 min içərisində təbii olaraq ölənlər də var. Unutmayın ki, o günlərdə aclıq baş vermiş və soyuq hava şərtləri də ölümlərə səbəb olub. O dövrdə əhali qeydiyyatı aparan ermənilər bu sayları verirdi. Bu səbəbdən 400-500 mindən bu gün 1.5 - 2 milyon kimi bir rəqəmə çatmaq bir az təəccüblüdür.

Ermənilər o vaxtlar heç bir zaman bu rəqəmləri vermədilər. Nəticə olaraq, əslində soyqırımın baş vermədiyinə inanıram. Yəni belə bir niyyət olmadı və belə bir şey planlaşdırılmamışdı. Və ermənilər də təxminən 400 min nəfərlik bir itki oldu və bu da təbii olaraq, müharibə şərtlərindən irəli gəlir. Hər yerdə itki vardı, türklərdə də, fransızlarda da. Təəssüf ki, 400 min kimi bir rəqəm o dövr üçün normaldı" ifadələrini istifadə edib.

"İnanıram ki, artıq bu məsələ ilə bağlı kitablar yazmaq daha asan olacaq" - deyə davam edən Benard "Kitabımda sübutlar öz əksini tapıb. Jurnalistlər, din xadimləri, diplomatlarla həqiqətən dəhşətli şeylər danışırlar. Artıq məsələ ilə bağlı qadağanın qalxacağına inanıram və daha asan danışıla olacağını hesab edirəm" ifadə edib.

Türkiyədə müəyyən yaşdakı insanlara çatmağın asan olmadığını deyən Benard "Məhz onların çox danışacaqları şeylər vardı. Ancaq görüşlərimiz özlərinə keçmişdəki çox çətin anları xatırladırdı. Mənə danışan qadınlar və kişilər hamı ağlayırdı. Mən də bu vəziyyətdən çox pis oldum. Məsələn, bir azərbaycanlıyla görüşmüşəm, güclü, qüvvətli görünməsinə baxmayaraq, bu hadisələrdən danışan zaman uşaq kimi ağlayırdı. Mən də bu vəziyyət qarşısında göz yaşımı tuta bilmədim" deyib.

Yves Benardın ilk kitabı "Ya bizə yalan söylədilərsə?" 2009-cu ildə noybr ayında rəflərdəki yerini alib, ancaq çox qısa bir müddət sonra nəşriyyat müəllifin kitabda erməni soyqırımını inkar etdiyini, bu səbəblə Fransada bu tezisi dəstəkləməyəcəyini bildirərək kitabın satışını dayandırma qərarı alıb. Və Benard 2017-ci ildə oktyabr ayında çıxardığı yeni kitabında sənədləri danışdırmaq daha sağlam olduğunu ifadə edir. Fransızlar tərəfindən tanınmayan diplomatlar, jurnalistlər, zabitlər, din xadimləri və terrorçularla aparılan danışıqlar Türk-Erməni məsələsi üzərinə başqa bir baxış gətirir.