Amazon meşələrində gizlənən sirr: Alimlər nəhəng torpaq strukturları aşkar etdi
Akiri Mədəniyyəti haqqında Yeni Tapıntılar
Akiri mədəniyyəti adlı qədim Amazon icmalarına dair yeni LIDAR tədqiqatı regionun tarixini kökündən dəyişə bilər. Helsinki Universitetinin arxeoloqu Martti Parssinenin rəhbərlik etdiyi qrupa aid skanlar cəmi 4,497 kvadratkilometr sahəni əhatə edib və 432 torpaq quruluşu üzə çıxarıb. Tapılanlardan 396-sı alimlər üçün əvvəllər naməlum olub.
Akiri Mədəniyyəti Məskənləri və İnfrastruktur
Tədqiqatçılar hesab edir ki, Akiri icmaları eramızın 200-cü illərində təxminən 183,000 kvadratkilometr əraziyə yayılmışdı. Həmin dövrdə sahədə 24,000-dən 30,000-ə qədər torpaq strukturu mövcud ola bilərdi və əhali 1.2 milyon ilə 3 milyon aralığında qiymətləndirilir. Qabaqcadan müəyyən edilən dövrlərdə məkanlar arasında yollar, geniş meydançalar və dərin xəndəklər salındığı görünür.
Amazon Tarixində İnsan Fəaliyyətinin İzləri
LIDAR məlumatları göstərir ki, bu region minilliklər öncə yalnız vəhşi meşə olmayıb. Alimlər qeyd edir ki, sahələrdə qarğıdalı, maniok, balqabaq və pambıq əkib-becərilən yaşayış məntəqələri olub. Meşə örtüyü də insanların müdaxiləsi ilə formalaşıb; meyvə və qoz ağacları qorunub və idarə olunub.
Tədqiqatın əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, Amazonun tarixən insanlərlə daha sıx bağlı olduğu təsəvvürü güclənir. Taxta evlərin zamanı ilə yox olduğu, lakin mərasim yerləri, yollar və xəndəklərin günümüzə qədər izlərini saxladığı vurğulanır. Akiri mədəniyyətinin eramızın 850-ci illərində niyə yoxa çıxdığı isə hələ də tam aydın deyil və araşdırmalar davam edir.
Tədqiqatın nəticələri beynəlxalq elmi jurnallarda, o cümlədən "Nature"də dərc olunub və gələcək LIDAR ekspedisiyaları regionun daha geniş miqyasını ortaya çıxara bilər. Alimlər məsələnin cari ardıcıl tədqiqini vacib sayır və yeni sahələrdə əlavə sübutlar axtarırlar.
