Gürcüstanın əsgərlik sistemi son illərdə ciddi dəyişikliklərə məruz qalıb və Azərbaycan üçün nümunə kimi qeyd edilir.
Gürcüstanın Çağırış Qaydaları
Çağırış yaşı 18–27 arasında müəyyənləşdirilib. Vətəndaşlara xidmətin təxirə salınması üçün yazılı müraciət imkanı verilir. Bu müraciət rüşvəsiz və sadə prosedurla həyata keçirilir. Xidməti üç növə bölüblər. İlk növ döyüş hazırlığı üçün altı aylıq xidmətdir. İkinci növ digər nazirliklərdə səkkiz aylıq xidmətdir. Üçüncü növ ixtisaslı və ya kiçik rütbəli komandir kimi on iki aylıq xidmətdir.
Xidmət Üçün Ödənişlər
Ödənişlər xidmət müddətindən asılıdır. Altı ay xidmət edənlər ayda 530 lari alırlar. Səkkiz aylıq xidmət 600 lari ilə ödənilir. On iki aylıq xidmətçilər 1275–1530 lari arası alırlar. Könüllü müraciət edənlər üçün məbləğlər 30 faiz artır.
Hərbi Həyatın İdarə Olunması
Bütün əsgərlər evlərindən 50 kilometrdən uzaqda xidmət göstərirlər. Həftə içi xidmət olur, şənbə və baza günləri evə getmək mümkündür. Mobil telefon və internetdən istifadə sərbəstdir. Hər əsgərə illik on günlük məzuniyyət verilir. İş yeri xidmət müddətində saxlanılır və işəgötürənlər bonuslar təqdim edə bilər. Əsgərlər 4–8 nəfərlik hostel tipli yerlərdə qalırlar. Yeməklər tenderi qazanan şirkətlər tərəfindən «İsveç stolu» üslubunda təqdim olunur.
Gürcüstanda Sistemin Keçirilmə Konteksti
ReAL sədri Natiq Cəfərli vurğulayıb ki, Gürcüstan bu sistemi işğal dövründə tətbiq edib. Onun sözlərinə görə, Gürcüstanın təcrübəsi 20 faiz torpağı işğal altında olduğu dövrdə formalaşıb. Cəfərli əlavə edib ki, bu model ölkənin təhlükəsizliyini və hərbi idarəçiliyi yenidən qurmağa kömək edib.
Azərbaycana Tətbiq İmkanları
Cəfərli hesab edir ki, Azərbaycanda bəzi dəyişikliklər artıq həyata keçirilib. O bildirir ki, torpaqlarını bərpa etmiş ölkədə islahatlar daha rahat aparıla bilər. Məqsəd xərcləri azaltmaq və xidmətin texnoloji olmasını təmin etməkdir. Həmçinin əsgərə münasibətdə sovet üslubundan uzaqlaşmaq vacibdir. Çağırış sistemləri Gürcüstan modelinə yaxınlaşdırıla bilər, lakin qərarlar yerli reallıqlara uyğunlaşdırılmalıdır.
Yeni qaydaların tətbiqi həm təhlükəsizlik, həm də sosial təminat baxımından nəticə verə bilər. Müzakirələr davam edir və təcrübələrin uyğunlaşdırılması üçün addımlar gözlənilir.