Daşınmaz əmlak reyestri ölkədə mülkiyyət hüquqlarının qorunmasında əsas institutdur. Ali Məhkəmə son qərarında reyestr və notariat sistemlərinin məsuliyyətini xüsusi vurğulayıb.
Daşınmaz əmlak reyestri: reyestr orqanının vəzifəsi
Reyestr yalnız məlumat bazası deyil, ictimai etimada əsaslanan qurumdur. Qeydiyyat orqanı təqdim olunan sənədlərin hüquqi əsaslarını yoxlamalı, ziddiyyət və şübhəli halları dərhal araşdırmalıdır. Formal qəbul kifayət deyil; zərurət yarananda əlavə tədbirlər görülməlidir.
Reyestrdə müşahidə olunan pozuntular
Məhkəmə təcrübəsi bir sıra davamlı səhvləri göstərir. Əsas problemlər arasında əsassız adlara qeydiyyat, hüquqların qeydiyyatında gecikmələr və eyni əmlaka ikili qeydiyyat halları var. Bundan başqa, etirazların reyestrə vaxtında daxil edilməməsi sonradan kəskin mübahisələrə səbəb olur.
Notariusun rolu və vicdanlı əldəetmə
Notariat sistemi əməliyyatların təhlükəsizliyini təmin etməlidir. Notarius müqaviləni təsdiq etməzdən əvvəl satış səlahiyyətini, ipoteka və digər məhdudiyyətləri yoxlamalıdır. O, tərəflərin həqiqi iradəsini və sənədin hüquqi nəticələrini anladığını təsdiq etməlidir. Aldatma və ya təzyiq əlamətləri aşkar edilərsə, müqavilə təsdiq edilməməlidir.
Məsuliyyət və islah çağırışı
Reyestr və notariat öhdəliklərini pozduqda qanunvericilik üzrə məsuliyyət yaranır. Qeydiyyat proseslərinin operativ, dəqiq və şəffaf aparılması mülki dövriyyənin sabitliyini və insanların hüquqlarının qorunmasını gücləndirər.